Cümle Türleri (Cümlede Türler) Konu Anlatımı

15.04.2020
A+
A-

Cümle Türleri (Cümlede Türler) Konu Anlatımı,Cümle Türleri (Cümlede Türler) Nedir, Cümle Türleri (Cümlede Türler) tyt,  Cümle Türleri (Cümlede Türler) ayt, Cümle Türleri (Cümlede Türler) ile ilgili örnek, Sizlere bu yazımızda Cümle Türleri (Cümlede Türler) hakkında bilgi vereceğiz.

Cümle Türleri (Cümlede Türler)

A. Anlamlarına Göre

1. Olumlu Cümleler

Yüklemlerinde “-me,-ma,-mez,-maz, -siz” ya da “değil” ve “yok”  sözcüklerinden biri bulunmayan cümlelerdir.

Dün akşam erkenden ödevlerini bitirmişti.
Bugün hava insanı şaşırtacak kadar güzel.

2. Olumsuz Cümleler

Yüklemlerinde “-me,-ma,-mez,-maz, -siz” ya da “değil” ve “yok”  sözcüklerinden biri bulunan cümlelerdir.

Bu gibi sorunları bir türlü çözemiyor.
Evde yemeğe koyacak hiç bir şey yok.

Üzerlerinde cümleye olumsuzluk anlamı veren ögelerin olmadığı cümleler anlamca ve biçimce olumludur.

Derslerine düzenli çalışmayı bir görev edinmişti.

Üzerlerinde cümleye olumsuzluk anlamı veren ögelerin olmadığı cümleler anlamca ve biçimce olumsuzdur.

Arkadaş dediğin bir arayıp sormaz mı?
Ben bu konuyu anlamamış değilim.

Biçimce olumlu oldukları halde olumsuz anlam veren cümleler biçimce olumlu anlamca olumsuzdur.

Onu ne dün ne de bugün gördüm.
Bu çocuğa gel de inan.

3. Soru Cümleleri

Herhangi bir şeyi öğrenmek amacıyla oluşturulan cümlelerdir.

Saat şu anda tam olarak kaç?
Neden anlatılanları dinlemiyorsun?
Buraya gelmeyi düşünmüyor musunuz?

4. Ünlem Cümleleri

Seslenmeye ve çeşitli duyguları dile getirmeye yarayan cümlelerdir.

Hey, arkadaş beni de bekle!
Vay! Bu resmi sen mi yaptın!

 

B. Yüklemin Türüne (Soyuna) Göre Cümleler

1. Ad Cümleleri

Yüklemleri ek eylem almış ad ya da ad soylu sözcüklerden oluşan cümlelerdir.

Hayatın onun için tek anlamı var.
İnsanlara hoşgörülü davranmak, önemli bir sorumluluktur.

2. Eylem Cümleleri

Yüklemi çekimli eylemlerden oluşan cümlelerdir.

Çoğumuz hayatın anlamını sorgulayıp duruyoruz.
Bugünlerde onun için ne yaptıysam bir türlü bunda başarılı olamadım.

 

C. Yüklemin Yerine Göre Cümleler

1. Kurallı (Düz) Cümleler

Yüklemi sonda bulunan cümlelerdir.

Romanda konu, içerik kadar önemli bir öğedir.
Romanında, insanların sürekli değişen hayatlarını anlatıyor.

2. Devrik Cümleler

Yüklemi sonda bulunmayan cümlelerdir.

Son derece etkileyici bir metindir, o aydın eleştirisi.
Anlamıştı insanların her zaman çıkarları doğrultusunda hareket ettiğini.

 

D. Yapılarına Göre Cümleler

 1. Basit Cümleler

Tek yüklemi bulunanı yan yargısı olmayan cümlelerdir.

Yazar, romanlarında insanın çevreyle ilişkisini ele almıştır.
Bugün hava insanları bunaltıyordu.

2. Birleşik Cümleler

Bir temel cümlesi ve ona bağlı bir ya da birden çok yan cümlesi olan cümlelerdir.

2.1. Girişik Birleşik Cümleler

Yan cümlesi ya da cümleleri eylemsilerle kurulmuş olan cümlelerdir. Yan cümle temel cümlenin herhangi bir öğesidir.

Gençlerin neyi ne kadar sorguladığını görmezden gelemeyiz.
Tabloyu satın alan kişiyi tanımadığım için onun hakkında hiçbir şey söyleyemem.

2.2. Şart (Koşul) Cümleleri

Yan cümlesi koşul kip eki”-se” ile kurulmuş cümlelerdir.

Neyi niçin aradığını önceden  bilemiyorsan hiçbir yerde, hiçbir şeyi bulamazsın.
İnsanların sabırlı olmasını istiyorsan sen de daha  sabırlı olmayı öğren.

2.3. “Ki” Bağlaçlı Birleşik Cümleler

Yan cümlesi “-ki” bağlacıyla kurulmuş cümlelerdir.

İtiraf etmeliyim ki kitabı  elime aldığımda hiç de öykü okuyacak psikolojide hissetmiyordum kendimi.
Düzenli çalıştı ki başarılı oldu.

2.4. İç İçeri Birleşik Cümleler

Bir cümlenin bir başka cümlenin içinde yer almasıyla oluşan cümlelerdir.

“Sen resimlerimi çocukluğunun İstanbul’unu hatırlattığı için seviyorsun.” der bazen bana Ara Güler tuhaf  bir alınganlıkla.

3. Sıralı Cümleler

Birbirlerinden virgül ya da noktalı virgülle  ayrılmış cümlelerdir.

Dört yaşındaki Maya, oturma odasında daireler çizerek koşuyor, koşarken anlamsız sesler çıkararak bağırıyordu.
Kirleniyoruz, kirletiyoruz, masumiyetimizi kaybediyoruz.

4. Bağlı Cümleler

Birbirlerine bağlaçlarla bağlanmış cümlelerdir.

Aydınları koruyan biri değilim ama önemseyen biriyim.

5. Eksiltili (Kesik) Cümleler

5.1. Yüklemsiz Eksiltili Cümleler

Tamamlanması okuyucuya  bırakılmış cümlelerdir.

5.2. Dilekli eksiltili Cümleler

Dilek – şart kip eki “-se ” den sonraki  bölümünün tamamlanması okuyucuya bırakılmış cümlelerdir.

O küçük çocuk bana bir kere gülse…
Ona karşı hatalarını düzeltirse…

5.3. “Ki” Bağlaçlı Eksiltili Cümleler

“Ki” bağlacından sonraki bölümünün tamamlanması okuyucuya bırakılmış cümlelerdir.

O kadar cahilce konuşulup yazılıp çiziliyor ki..
Hayatta kendini mutlu edecek o kadar güzel günler yaşamış ki…
Öyle insanlar vardır ki…

 

ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.

BİR YORUM YAZIN